RoHS
|
 RoHS (ang. Restriction of Hazardous Substances) Unijna dyrektywa Restriction of Hazardous Substances (2002/95/EC), z 27 stycznia 2003 roku, wprowadzona w życie 1 lipca 2006 roku. Dyrektywa ta zakłada, że nowy sprzęt elektroniczny wprowadzany do obiegu na terenie Unii Europejskiej począwszy od 1 lipca 2006 nie będzie zawierał materiałów szkodliwych: ołowiu, rtęci, kadmu, sześciowartościowego chromu, polibromowego difenylu (PBB) i polibromowego eteru fenylowego (PBDE). Zdefiniowano maksymalne dopuszczalne ilości tych substancji w elementach lub urządzeniach gdzie ich obecności nie dało się wyeliminować - jak rtęć w lampach luminescencyjnych lub domieszki ołowiu w szkle. Wycofywanie ołowiu w elementach systemów komputerowych ma potrwać do 2010 roku. Dyrektywa RoHS wywodzi się bezpośrednio z innej dyrektywy Unijnej WEEE (Waste from Electrical and Electronic Equipment), tzw. dyrektywy odpadowej i jest ściśle z nią powiązana. Obie dyrektywy mają na celu ograniczenie odpadów produktów elektrycznych i elektronicznych przy wyeliminowaniu ryzyka zanieczyszczenia środowiska naturalnego w tym zakresie. Po 1 lipca 2006 roku każdy końcowy produkt, objęty Dyrektywą i wprowadzony na rynek Europejski będzie musiał spełniać wymogi dyrektywy RoHS. Dotyczy to produktów importowanych na teren Unii Europejskiej oraz produktów przeznaczonych do sprzedaży, wyprodukowanych na terenie Unii. Swoim zakresem RoHS obejmuje gotowe produkty, nie dotyczy zaś elementów i półproduktów składających się na gotowy wyrób. W praktyce producenci będą jednak potrzebowali elementów składowych zgodnych z dyrektywą RoHS, aby sam końcowy wyrób spełniał wymagania Dyrektywy. Dopuszcza się maksymalne stężenie 0,1% wagowo materiału jednorodnego dla każdej substancji, z wyjątkiem kadmu, dla którego wartość ta wynosi 0,01%. Przy czym stężenia te nie odnoszą się do wagi końcowego produktu czy pojedynczego elementu, a jedynie do wagi materiału jednorodnego - jednorodnej substancji, którą teoretycznie można mechanicznie oddzielić od innych substancji. Jest to jednoznaczna definicja Unii Europejskiej. Grupy produktów objętych Dyrektywą RoHS obejmuje takie grupy produktów, jak:
Dyrektywa RoHS dotyczy rynków Unii Europejskiej, jednak szybko stała się standardem na rynkach światowych, ze względu na globalizację przemysłu elektronicznego. Podobne działania uwarunkowane dyrektywą RoHS są prowadzone w wielu krajach nie będących członkami Unii Europejskiej. Nad prawidłowym wprowadzaniem w życie dyrektywy RoHS czuwa organ wykonawczy, który może podjąć kroki niezbędne do ustalenia poprawności spełnienia wymagań Dyrektywy przez producentów. Wszelkie niezgodności mogą doprowadzić do nałożenia kar jak i do całkowitego wycofania produktu z rynku Unijnego. Substancje warunkowo dopuszczone do produkcji Dyrektywa przewiduje kilka ustępstw od ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych, ze względu na braki możliwości technicznych przy zastępowaniu tych substancji. Głównymi wyjątkami są ołów i rtęć. Ołów - może być stosowany:
Natomiast rtęć:
Dyrektywa dopuszcza również na specjalnych warunkach stosowanie kadmowania oraz stosowanie sześciowartościowego chromu. Najnowsza zmiana dyrektywy RoHS, została wprowadzona Decyzją Komisji z dnia 21.10.2005r (2005/747/WE). Główne zmiany dotyczą kadmu i ołowiu. Dopuszczono stosowanie kadmu i jego związków w stykach elektrycznych oraz (wraz z ołowiem) w szkle optycznym i filtrach szklanych. Dopuszczono także stosowanie ołowiu w złączach stykowych. Nie istnieją żadne normy warunkujące oznaczanie elementów zgodnych z RoHS, jednak producenci wprowadzili własne systemy oznaczeń w celu ułatwienia jednoznacznej identyfikacji tych produktów przez klientów. Wpływ dyrektywy na rynki Unijne i światowe Dyrektywa ma duży wpływ nie tylko bezpośrednio na producentów oraz firmy zaopatrzeniowe, ale także na logistykę, kontrolę jakości, zasoby magazynowe, dostawy czy też na klienta końcowego. RoHS ma także wpływ na produkty, które nie są nią bezpośrednio objęte, ponieważ producenci powinni przewidzieć różnorakie wykorzystanie swoich wyrobów przez klienta końcowego, którego dobro na uwadze ma Dyrektywa. Unia nie wymaga żadnej określonej deklaracji zgodności z dyrektywą RoHS, jakkolwiek klienci mogą wymagać dostarczenia dokumentów potwierdzających taką zgodność w postaci formularza do wypełnienia, czy też pełnej dokumentacji. Producenci preferują jednak jedynie podawanie informacji o zgodności, bądź też o jej braku. Praktykuje się także oznaczanie elementów RoHS-owych na opakowaniach zbiorczych oraz indywidualnych, na fakturach czy też listach przewozowych. Spotyka się również oznaczenia producentów takie jak green oraz PB free. Nie są to oznaczenia zgodne z dyrektywą RoHS. Pierwsze oznacza jedynie ograniczenie stosowania substancji szkodliwych, nie przystosowane do procesu lutowania bezołowiowego (wyższa temperatura lutowania), drugie natomiast oznacza produkt z wyeliminowanym ołowiem. Zwiększone koszty produkcji zgodnej z RoHS Ograniczenie stosowania szkodliwych substancji pociąga za sobą konieczność wprowadzenia nowych, droższych metali i ich związków w procesie produkcyjnym. Sam proces będzie także zmieniony, aby mógł być dostosowany do produkcji zgodnej z RoHS. Wszystkie te zmiany pociągają za sobą dość znaczny wzrost kosztów wytwarzania elementów zgodnych z Dyrektywą. Pełna zgodność z RoHS wymaga nie tylko ograniczenia zabronionych Dyrektywą substancji, ale także przystosowania elementów do procesu lutowania bezołowiowego, czyli do uodpornienia samego elementu na wyższą temperaturę lutowania. Niestety stopy lutownicze pozbawione ołowiu topią się w temperaturach wyższych o około 40°C, niż stopy ołowiowe. Wydłuża się także czas lutowania, co wpływa negatywnie na jakość powstałego lutu. Ewentualną alternatywą w tym temacie są kleje elektroprzewodzące, jednak obecnie nie są one powszechnie stosowane. Powyższe informacje nie wyczerpują całkowicie tak obszernego tematu, jakim jest dyrektywa RoHS. Mamy nadzieję, iż pozwoliły znacznie przybliżyć problemy i możliwości ich rozwiązania naszym klientom. |